Yarık Dudak ve Damak Tedavisi

Yarık dudak ve damak tedavisi, bebeklerde yüz bölgesindeki görünüm ve fonksiyonel sorunların giderilmesi adına uygulanan bir cerrahi müdahaledir. Birden fazla bölgenin koordineli bir şekilde onarımı amaçlanır. Dudağın; burun, yüz hatlarıyla bağlantılı kaslar, ağız, deri ve diğer yapılarla birlikte simetrik bir şekilde onarımı gerçekleştirilmelidir. Tüm bu bağlantılı dokuların hasar görmemesi, aynı zamanda yarığın daha da genişlemeden operasyonun sonuçlandırılması, esas amaçlardan biridir.

Yarık dudak ameliyatı olarak da bilinen bu tedavide, 2 aşamadan bahsedilebilir. İlk olarak estetik anlamda kaygıya neden olabilecek sorunlar giderilir. Daha sonrasında ise fonksiyonel olarak problem yaratma ihtimali yüksek olan noktalara müdahale edilir. Tek bir operasyonda 2 aşamalı bir onarım gerçekleştirilir. Bu süreçte hastanın durumuna bağlı olarak geri itme (pusback) ve basit palatoplasti olmak üzere 2 metottan faydalanılır. Tedavi sonucunda ise hastanın gelecekte yaşaması muhtemel; işitme kaybı, yeme ve konuşma bozukluğu gibi sorunlar önlenmiş olur. Aynı zamanda enfeksiyonların meydana gelme ihtimali de neredeyse sıfıra iner.

Yarık dudak ve damak tedavisi uygulanmadan önce, çocuğun tümüyle sağlık öyküsü dikkate alınır. Yaşı, özel ihtiyaçları, sahip olduğu diğer hastalıklar ve diğer birçok detay değerlendirme kapsamındadır. Bununla birlikte dudak veya damaktaki yarığın boyutuna göre cerrahi operasyona dair bir planlama oluşturulur. Her zaman asıl amaç 1 ameliyatla olumlu sonuç almaktır. Bazı durumlarda ise 2. operasyona ihtiyaç duyulabilir.

Uygulanan cerrahi işlemlere dair bazı detaylar ise şu şekildedir:

• Damak ve dudak arasındaki yarık tamamen kapatır.
• Bazı durumlarda sadece yarığın kapanması yeterli olmaz. Burun asansörü ve damak yapısında da iyileştirilmeler yapılması gerekebilir.
• Dokuların kaydırılması veya ilerletilmesi olarak bilinen flep yöntemi, en çok tercih edilen tekniklerden biridir.
• Uygulanan operasyon neticesinde burun kıkırdağına da müdahale gerekebilir. Böylelikle burna da uzman hekim tarafından şekillendirme işlemi yapılabilir.
• Yarık dudak ve damak tedavisi genel manada 1-3 saat süren operasyonlardan oluşur.

Cerrahi süreçlere dair detaylar yukarıdakiler gibi olsa da hastaya veya tekniklere bağlı olarak farklı ayrıntılar ortaya çıkabilir.

Yarık dudak ve damak tedavisi, her bebek için farklı şekilde ilerleyebilir. Örneğin; bazı bebeklerde operasyon öncesinde ortodontistlerden yardım alınır. Hastanın ameliyata hazırlanması, beslenmesinin kolaylaşması ve dokuların kolay bir şekilde yakınlaştırılması adına apereyler uygulaması gerçekleştirilir. Aynı zamanda bu işlem için ameliyathane ortamında ortodontist tarafından ölçü alınır.

Operasyonun uygulanışına dair süreç ise aşağıdaki gibi ilerler:

• İlk olarak bebeğe genel anestezi uygulanır. 
• Yarığın bulunduğu noktadaki kaslar, cilt ve dudak mukozası dikiş yardımıyla normal formuna getirilmeye çalışılır. Bu noktada sonrasında eriyen dikişlerden yardım alınır. 
• Ön tarafta burna veya tabanına doğru uzanan bir açıklık bulunuyorsa kapatılması amaçlanır. Bununla birlikte burna yakın gerçekleştirilen müdahale nedeniyle kıkırdakta oluşabilecek sorunlar da giderilir.
• Ardından dişlerin çıktığı bölgeye odaklanılır ve bu noktada da herhangi bir yarık bulunuyorsa kapatılır. Uygun görülmesi durumunda bu işlem 2. operasyona da bırakılabilir.
• Son aşamada ise dudak bölgesine striplerle pansuman, burun içine de ufak boyutlu pansumanlar uygulanır.

Damağın tamamen yarık olduğu durumlarda bebeğin 9. aya girdiği dönemlerde operasyon kararı alınır ve süreç yukarıdaki gibi ilerler. Yarık dudak ameliyatı izleri ise tedavi sürecinde en çok dikkat edilen detaylardan biridir. Genel manada krem veya çeşitli ilaçlardan yardım alınır. Böylelikle hastanın yetişkin bir birey olduğu zaman dilimlerinde operasyona dair herhangi bir kalıcı ya da belirgin iz taşımaması amaçlanır.

Yarık damak tedavisi, çeşitli branşlarda uzman olan doktorların bir araya gelmesiyle olur. Plastik cerrah, KBB uzmanı, ağız cerrahı, ortodontist, diş hekimi ve protez uzmanı gibi birden fazla hekimden yardım alınır. Böylelikle bir tedavi planı ve programı oluşturulur. Hastanın bebeklik döneminden, erken yetişkinlik dönemine kadar nasıl bir süreçten geçeceği ebeveynlerine aktarılır. Bu periyot içerisinde özellikle yarık dudak ameliyatı sonrası hastanın nasıl bir yaşam sürmesi gerektiğine dair bilinç oluşturulur. Böylelikle gerek estetik anlamda gerekse fonksiyonel anlamda %100 başarılı bir sonuç amaçlanır.

Bebeklikte başlayan tedavi sürecinin, yetişkinliğe kadar uzandığı bilinmelidir. Bu nedenle hastanın belirli aralıklarla kontrole gitmesi gerekir. Konuşma, yeme, nefes alma, diş, görünüm ve diğer birçok konuda herhangi bir sorun olup olmadığı sürekli olarak takip edilmelidir. Bu nedenle 6 ay veya 2 senede bir olmak üzere farklı periyotlarda hastanın çeşitli uzman hekimlere kontrole gitmesi gerekir. Ergenlik ve yetişkinlik geçiş sürecine kadar bu şekilde rutin muayeneler söz konusu olabilir. Böylelikle genel manada endişe duyularak sorulan “Yarık dudak nasıl düzelir?” sorusu, kontrollü bir şekilde sonuçlandırılabilir.

Yarık dudak ve damak tedavisi, bebeklerin gelecekte birçok sağlık sorunundan korunmalarını sağlayan bir operasyondur. En temelde birçok fonksiyonel bozukluk, henüz oluşmadan önlenir. Bununla birlikte yarık dudak estetiği sayesinde hastanın görünüm anlamında gelecekte yaşayabileceği psikolojik sorunlar dahi önlenmiş olur.

Tedavinin uygulanmaması durumunda ise oluşabilecek temel sağlık sorunları aşağıdakiler gibidir:

• Bölgedeki yarıkların beslenme kaynaklı enfeksiyonlara zemin hazırlaması nedeniyle işitme kaybı görülebilir. 
• Hastanın konuşma bozukluklarıyla karşı karşıya kalması söz konusu olabilir.
• Diş yapısındaki sorunlar nedeniyle beslenme ihtiyacı hayatı boyunca aksayabilir. Aynı zamanda diş eti problemleri ya da iltihaplanmalar ortaya çıkabilir. 
• Yüzde direkt olarak görülebilen bir estetik kusur meydana gelir. Haliyle bu durum hastanın özgüven kaybına ve buna bağlı olarak da ruhsal bozukluklar yaşamasına yol açabilir.

Genetik ve çevresel faktörlere bağlı olarak yukarıdaki sağlık sorunlarını takip eden birçok rahatsızlık da ortaya çıkabilir. Bu nedenle yarık dudak veya damağın en kısa sürede tedavi edilmesi gerekir.

Yarık Dudak Ameliyatı Ne Kadar Sürer?

Yarık dudak ve damak tedavisi sırasında her hekim tarafından farklı cerrahi teknikler uygulanabilir. Haliyle bu durum operasyon süresinin ne kadar olacağını belirleyen en önemli unsurlardan biridir. Kimi ameliyatların 1-2 saat gibi bir zaman diliminde sonuçlandığı görülür. Bazı operasyonlarda ise bu süre 3-6 saati bulabilir. Bu noktada hastada oluşan yarık durumu da büyük önem taşır. Damağın ne kadarlık bir kısmının operasyonda ele alınacağı, aynı zamanda ağız ve burunla arasındaki açıklık gibi değişkenler devreye girer. Bu nedenle standart bir saat aralığından söz edilemez.

Operasyon öncesinde uzman hekim tarafından işlemin tahmini olarak ne kadar süreceği hakkında bilgi verilir. Bunun yanı sıra yarık durumuna göre ikinci operasyona da ihtiyaç duyulabildiği için yarık dudak ve damak tedavisi toplamda 6-7 saat gibi süreleri de bulabilir.