Ağız kuruluğu, tükürük bezlerinin yeterince salgı üretmemesi sonucunda ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Yaygın görülen bir şikayet olmakla birlikte bazı kişilerde ağız kuruluğu sürekli olarak devam edebilir. Bu durumun altında yatan sebepler ise değişiklik gösterir. Genellikle; diyabet, vücutta sıvı kaybı, sigara ve tütün kullanımı, Sjögren Sendromu ve otoimmun hastalıklar bu şikayete neden olur.
Ağız Kuruluğu Neden Olur?
“Ağız kuruluğu neden olur?” sorusuna yanıt verirken birçok etkenden söz etmek mümkündür. En yaygın nedeni sıvı kaybı olmakla birlikte bazı hastalıklar ve ilaçlar da Xerostomi sebepleri arasındadır. Diğer ağız kuruluğu nedenleri ise aşağıdaki gibidir:
- Yaşlılık
- Antihistaminik ilaçlar
- Alkol
- Tıkanan veya cerrahi olarak alınan tükürük bezleri
- Alzheimer ve Parkinson hastalıkları
- HIV
- Sjögren Sendromu
- Sigara ve tütün kullanımı
- Diyabet
- Depresyon
- Ameliyat
- Anksiyete
- Kanser tedavileri
- Ağız hijyeninin yeterince sağlanmaması
Ağız kuruluğu tedavisi için öncelikle altında yatan nedenin saptanması gerekir. Bu bağlamda uzman hekimler, farklı tetkiklere başvurmaktadır. Gerekli görülmesi halinde Sialometri ve Sialografi gibi teknikler kullanılabilir. Risk oluşturabilecek rahatsızlıklardan şüphelenilmesi durumunda ise tükürük bezlerinden biyopsi alınır.
Ağız Kuruluğu Nasıl Giderilir?
Ağız kuruluğu, yaşam kalitesini büyük ölçüde olumsuz etkileyen bir durumdur. Bu nedenle kısa süre içerisinde altında yatan nedenin saptanması ve tedavi sürecine başlanması gerekir. Ağız kuruluğu evde tedavi edilmesi mümkün olmayan, mutlaka sağlık kontrollerine gidilmesi gereken bir rahatsızlıktır ancak aşağıdaki bazı yollarla şikayetlerinizi hafifletebilirsiniz:
- Günde en az 2.5 litre su içmek.
- Ağız ve diş bakımı düzenli yapmak.
- Şekersiz sakız tüketmek.
- Su bazlı dudak nemlendiricisi kullanmak.
- Şekerli, asitli, tuzlu ve aşırı baharatlı yiyecek ve içecek tüketimini azaltmak.
- Alkol, çay, kahve ve gazlı içeceklerden uzak durmak.
- Mümkün mertebe burundan nefes alıp ağızdan vermek.
- Takma diş kullanılıyorsa bunlarla uyumamak.
Bu önerileri yerine getirmenize rağmen ağız kuruluğu şikayetiniz devam ediyorsa farklı sağlık sorunlarının habercisi olabilir. Diğer yandan tükürük, vücudun sindirim ve bağışıklık sistemini koruma noktasında önemli bir role sahiptir. Eğer tükürük bezleri yeterince salgı üretmiyorsa ağızdaki asit salgısı da azalır ve diş minesi zarar görmeye başlar. Bu bağlamda ağız kuruluğu diş sağlığı üzerinde de olumsuz etkilere neden olabilir. Örneğin, diş minesinin aşınması zamanla çürük oluşumuna zemin hazırlar. Dolayısıyla ağız kuruluğu çözümü için erken davranmalı, tedavisi sürecine kısa süre içerisinde başlamalısınız.
Ağız Kuruluğuna Ne İyi Gelir?
Ağız kuruluğu, bazı durumlarda kendiliğinden geçen bir rahatsızlıktır. Yeterince sıvı tüketmemek, ağız ve diş sağlığını ihmal etmek gibi nedenlerle ortaya çıkmışsa basit uygulamalarla tedavi edilmesi mümkündür. Bununla birlikte vücudun akşam saatlerinde daha az sindirim yapmasından dolayı ağız kuruluğu gece daha çok görülür. Yaşanan problem doğrudan bir sağlık sorununun habercisi olmasa da mutlaka önlem alınmalıdır. Evde uygulayabileceğiniz yöntemlerin bir kısmı aşağıdaki gibidir:
- Yatmadan önce alkolsüz gargara yapmak.
- Yatak odasının nemlendirilmesi.
- Uyumadan önce düzenli nefes egzersizleri yapmak.
- Uyumadan önce aşırı tuzlu, tatlı yiyecek içecek tüketmemek.
Bu önlemler, yaşadığınız sorunun tamamen ortadan kalkmasını sağlamaz. Özellikle altında yatan farklı bir hastalık varsa sadece hafiflemesine yardımcı olacaktır. Bu nedenle ağız kuruluğu ve sağlık sorunlarınız için mutlaka uzman hekimlere danışmanız gerekir.
Ağız Kuruluğunun Tedavisi Nasıl Yapılır?
Xerostomi, temel olarak tükürük bezlerinin salgı üretmemesiyle ortaya çıkan bir semptomdur. Tükürük bezlerinin yeterince çalışmaması ise farklı nedenlerden kaynaklanır. Bu nedenle ağız kuruluğu tedavisi için öncelikle altında yatan ana sebebin saptanması gerekir. Uzman hekimler gerekli gördüğü takdirde tükürük üretiminin artmasına katkıda bulunan ağız kuruluğu ilaçları reçete etmektedir.
Bazı durumlarda vitamin takviyeleri, spreyler ya da ağız kuruluğu ağrısı geçirecek ilaçlar da reçete edilebilir. Hastanın sakız çiğneme, lolipop tüketme gibi basit egzersizler yapması da istenebilir. Ancak bunlara rağmen kuruluk geçmiyorsa farklı tedavi yöntemlerine başvurulur.
Ağız Kuruluğu Neyin Belirtisidir?
Ağız kuruluğu belirtileri, farklı sağlık sorunlarından dolayı ortaya çıkar fakat her zaman bir hastalığın habercisi değildir. Geçmeyen şikayetler genellikle aşağıdaki rahatsızlıklardan dolayı ortaya çıkar:
- Diyabet: Vücudun yeterince insülin üretemediği ya da bunu etkili bir şekilde kullanamadığı durumlarda ortaya çıkan diyabet hastalığı, vücudun sıvı dengesinin bozulmasına yol açar. Bu nedenle ağız kuruluğu da meydana gelebilir.
- Otoimmün Hastalıklar: Tükürük bezlerini etkileyen otoimmün hastalıklar da Xerostomi sebepleri arasındadır.
- Böbrek Hastalığı: Böbrek yetmezliği gibi hastalıklar da vücutta sıvı kaybına neden olan durumlardır. Özellikle hastalığın ilk evrelerinde görülen belirtiler arasında ağız kuruluğu yer alır.
Ağız kuruluğu bazı durumlarda ilaçların yan etkisi olarak da ortaya çıkabilir. Örneğin; antidepresanlar, hipertansiyon ilaçları ve bazı kemoterapi ilaçları tükürük bezlerinin doğru çalışmasını engelleyerek bu probleme neden olur. Eğer şikayetiniz uzun süredir devam ediyorsa altında yatan bir sağlık sorunu olabileceği için mutlaka bir uzman hekime danışmanız gerekir. Dilerseniz HospitaPrime ekibimizle iletişime geçerek detaylı bilgi alabilir, ağız kuruluğunun neden olduğu diş problemleri için tedavi sürecine başlayabilirsiniz.
Ağız Kuruluğu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Gece Yatarken Ağız Kuruluğu Neden Olur?
İnsan vücudu akşam saatlerinde sabah vaktine kıyasla daha az sindirim yapar. Bu nedenle vücut doğal olarak daha az tükürük üretir ve ağız kuruluğu ortaya çıkar.
Ağız Kuruluğu Tehlikeli midir?
Ciddi bir sağlık sorununun habercisi olmamakla birlikte diyabet gibi kronik hastalıklardan da kaynaklanabilir. Şikayetinizin uzun sürmesi durumunda mutlaka bir uzmana danışmanız gerekir.
Hangi İlaçlar Ağız Kuruluğu Yapar?
Antihistaminikler, burun açıcılar, tansiyon ve depresyon ilaçları tükürük bezlerinin doğru çalışmamasına neden olarak ağız kuruluğu ortaya çıkarabilir. Her zaman görülmemekle birlikte ilacın kesilmesi, şikayetin ortadan kalkması için yeterlidir.
