Ağız kanseri, oral bölge ve yanaklarda ortaya çıkan kötü huylu neoplazmaların oluşumuna dayalı bir rahatsızlıktır. Agresif kanserler arasında yer alır ve tedavi edilmemesi durumunda vücudun farklı bölgelerine sıçrama riski vardır. Bu noktada hastalığın evrelerini, teşhis ve tedavi süreçlerini yakından tanımanız oldukça önemlidir. Peki, ağırlıklı olarak erişkin bireylerde görülen ağız kanseri nedir?
Ağız kanseri; ağırlıklı olarak 60 yaş üzerindeki insanlarda görülen, kontrolsüz ve anormal hücre oluşumuna dayalı bir hastalıktır. Dilin Orofarenks olarak adlandırılan bölgesi, ağzın taban ve çatı alanları; oluşum gözlemlendiği bölgeler arasında yer alır. Ağız kanserinin evreleri ve tedavisi hakkında merak ettiğiniz tüm detayları içeriğin devamında görebilirsiniz.
Ağız Kanseri Belirtileri
Dokular üzerinde gelişim gösteren hücreler, vücut işleyişinde birtakım değişikliklere neden olur. Bu belirtilerin görülmesi halinde bir uzman görüşü almak, erken teşhis ve tedavi açısından büyük bir öneme sahiptir. Başlıca ağız kanseri belirtileri şunlardır:
- İyileşmeyen ağız ve dudak yaraları
- Yanakların iç kısmında yumru oluşumu
- Ağız kokusunun kötü bir hal alması
- Çiğneme ve yutma esnasında zorluk çekilmesi
- Ağız içerisinde renk değişikliklerinin görülmesi
- Damaklarda ortaya çıkan yoğun ağrılar
- Aşırı kilo kaybı
- Ağızda ve dudaklarda beyaz yaraların çıkması
- Damağın çekilmesi ve diş dökülmesi
- Sesin zaman zaman kısılması
- Dilde uyuşukluk görülmesi
İlgili semptomları göstermeniz durumunda en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız, sağlığınız açısından oldukça önemlidir. Yaptıracağınız tetkik ve testlere bağlı olarak erken tanı konulması mümkündür. Bu sayede tedavi sürecinin başarılı olma ihtimali artar.
Ağız Kanseri Evreleri
Temelde 4 başlık altında incelenen ağız kanseri evreleri, yayılma şekli ve boyutuna göre değerlendirmeye alınır. Rahatsızlığın evrelerinin ilerlemesiyle birlikte uygulanan tedavi yöntemleri de değişiklik gösterir. Ağız kanseri evreleri aşağıdaki gibidir:
- I. Evre: Tümör henüz 2 santimetreden küçüktür. Henüz lenf bezleri ve çevresine yayılım göstermemiştir.
- II. Evre: Hastalıklı hücrenin büyüklüğü 2-4 santimetre aralığında bir değere sahiptir. Bu evrede de lenf bezleri üzerine yayılmamıştır.
- III. Evre: Boyut bakımından 4 santimetre ve üzerine çıkan tümör, kısmi olarak lenf bezlerine sıçramıştır.
- IV. Evre: Tümör boyutu yüksek değerlere ulaşmıştır. Ağız içerisindeki dokular başta olmak üzere vücudun geneline yayılmıştır.
Hastalığın hangi evrede olduğu, tanı sürecinde uygulanan tetkikler doğrultusunda belirlenir. Aynı zamanda hangi tedavi yönteminin izleneceği de hastanın seyrettiği evreye bağlıdır. Bu noktada erken muayene ve tanı süreci önemli bir yere sahiptir.
İlerlemiş Ağız Kanseri
Evre III ve IV’e ulaşan kanserin tedavi edilme ihtimali, %30-40 aralığındadır. Ölümle sonuçlanma riski yüksek olan bu evreler, başarılı bir tedavi sürecinde dahi kalıcı sorunları beraberinde getirebilir. Konuşma bozuklukları, çiğneme ve yutkunma problemlerinin yanı sıra kanserin sıçrama olasılığı da artış gösterir. Dolayısıyla ağız kanseri risk faktörleri hakkında bilgi edinerek kısa sürede önlem almak büyük önem taşır.
Risk faktörlerinin başında, aşırı alkol tüketimi ve sigara kullanımı gelir. Bağışıklık sistemini ve organları zayıflatan bu zararlı maddeler, kanserli hücrelerin oluşma riskini artırır. Bununla birlikte cinsel yolla bulaşan HPV gibi enfeksiyona bağlı hastalıklar ve ağız hijyenine yeterli özenin gösterilmemesi de riski artıran faktörlerdendir. Tüm bu etkenlere karşı dikkatli olmanız, oral bölgede tümör görülme olasılığını azaltır.
Ağız Kanseri Neden Olur?
Ağız kanseri nedenleri arasında aşırı tütün ve alkol tüketimi gibi kötü alışkanlıklar yer alır. Bununla birlikte çeşitli faktörlere bağlı olarak hastalığın gelişmesi mümkündür. Bu noktada riski artıran durumları yakından tanımanızda fayda vardır. Ağız kanserinin ortaya çıkma nedenleri başlıca şu şekildedir:
- Güneş ışınlarına fazla maruz kalmak
- Yetersiz ve sağlıksız beslenme
- Cinsel yolla bulaşan HPV enfeksiyonları
- Ağız hijyenine yeterli özenin gösterilmemesi
- Yoğun sigara ve alkol tüketimi
- Kansere karşı genetik yatkınlık
İlgili durumlara karşı önlem almanız ağız kanseri riskini minimuma indirmeniz açısından mühimdir. Dolayısıyla ağız hijyenine dikkat etmek, sağlıklı beslenmek ve zararlı maddelerin kullanımından kaçınmak gibi noktalarda hassasiyet göstermeniz gerekir. Böylece ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek riskleri asgari düzeye indirebilirsiniz.
Ağız Kanseri Teşhisi Nasıl Konulur?
Ağız kanseri teşhisi, fiziki değerlendirme ve muayeneyle başlar. Anormal doku değişiklikleri ve yumrular, değerlendirme sürecinde üzerinde durulan semptomlar arasındadır. Dokular üzerinde yapılan direkt muayene veya biyopsi işlemleri sonucunda lezyon tespitine bağlı olarak tanı konulur.
Tümör teşhisinden hemen sonra, hastalığın kapsamını ve yayılma alanını belirlemek amacıyla çeşitli tetkikler yapılır. Bölgeyle bağlantılı olan alanlarda; MRI, BT ve PET taramaları gerçekleştirilmesi olasıdır. Aynı zamanda tüpe bağlı kamera yardımıyla akciğerlerin ve yemek borusunun kontrolü mümkündür. İlgili uygulamalar sayesinde tümörün hangi evrede olduğu ortaya çıkar.
Ağız Kanseri Tedavisi
Ağız kanseri tedavisi, hastalığın evresine bağlı olarak farklılık gösterir. Bu noktada 3 temel yöntemin kullanıldığını ifade etmek mümkündür. İlerleyen dönemde hastanın durumuna bağlı olarak kombine uygulamalar gerçekleştirilebilir. Başlıca ağız kanseri tedavi yolları şu şekildedir:
- Radyoterapi: Yüksek enerjili X ışınlarının periyodik biçimde vücuda uygulanmasına bağlıdır. Küçük tümörlerde kullanılan yöntem, kanser hücrelerinin ölmesini sağlar. Doktor değerlendirmesine bağlı olarak kemoterapiyle kombine edilebilir.
- İmmünoterapi: Hastanın bağışıklık sistemini güçlendirmeye odaklanan yöntem, çeşitli ilaçlarla desteklenir. Uygulamayla birlikte vücudun tümörle kendi başına savaşması sağlanır.
- Cerrahi Prosedür: Hastalıklı hücrelerin ameliyatla alınmasını ve bölgenin temizlenmesini kapsayan bir işlemdir. Tümörün yüksek boyutlarda olması durumunda cerrahi işlem öncesi kemoterapi uygulaması yapılabilir.
Vücudun tedaviye yanıt verme şansı I ve II. evrelerde daha yüksektir. III-IV. evrelere ulaşan hastaların yeniden sağlığına kavuşma olasılığı nispeten düşüktür. Dolayısıyla erken dönemde yapılan teşhis ve tedavi uygulamaları büyük bir öneme sahiptir.
Ağız Kanseri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Ağız Kanseri Nerelere Yayılır?
Ağız kanserinin yaygın etki bölgeleri; dudaklar, dil, damak çatısı ve tabanıdır. Hastalığın tedavi edilmemesi durumunda ise sinir, lenf bölgeleri, yumuşak dokular ve kan damarlarına kadar sıçraması olasıdır.
Ağız Kanseri Hangi Yaşlarda Görülür?
Ağız kanseri, sıklıkla yetişkinlerde görülen bir rahatsızlıktır. Ağırlıklı olarak 60 yaş ve üzerindeki kişilerde rastlanır. Tütün mamulleri ve alkol ürünlerini yoğun biçimde tüketenlerin hastalığa yakalanma riski daha yüksektir. Dolayısıyla ağız kanseri korunma yöntemleri hakkında bilgi edinmeniz ve harekete geçmeniz, sağlıklı bir yaşam için oldukça önemlidir.
Ağız Kanseri Geçer mi?
Ağız kanserine neden olan faktörlerin ortadan kaldırılması ve erken tanı süreciyle birlikte sağlıklı sonuçlar elde edilmesi mümkündür. Bu noktada belirtilere bağlı olarak doktor görüşü alınması, ilgili test ve tetkiklerin yaptırılması oldukça önemlidir. Tür ve evrenin kesinleşmesinin ardından tedavi sürecine başlanır.
